گام ۱: سند خالی و تنظیمات پایه
- Ctrl+N. Layout ← Page Setup: A4، حاشیهها طبق چکلیست، Gutter 0 (حاشیهی صحافی را در خود حاشیهی راست گذاشتیم)، Mirror margins اگر دورو.
- Options ← Advanced ← Numeral: Context. Options ← Language: Persian.
- Style Normal را Modify کنید: Right-to-Left، Justify، Complex script = B Nazanin 14، Latin = Times New Roman 12، Line spacing Multiple 1.15 (یا Exactly 21pt)، Spacing After 6pt، First line indent 0.8cm. این پایهی همه است.
گام ۲: Styleهای اصلی
| Style | Based on | ویژگیهای کلیدی | Next |
|---|---|---|---|
| Heading 1 (تیتر فصل) | Normal | B Titr 18، وسطچین، Page break before، Space after 24pt، Keep with next، بدون تورفتگی | متن اصلی |
| Heading 2 (تیتر بخش) | Normal | B Titr 14، راستچین، Space before 18 / after 6، Keep with next | متن اصلی |
| Heading 3 | Normal | B Nazanin Bold 14، Space before 12 | متن اصلی |
| متن اصلی | Normal | همان Normal (ممکن است صرفاً از Normal استفاده کنید) | خودش |
| پاراگراف اول | متن اصلی | First line indent 0 (بعد از تیتر) | متن اصلی |
| Caption (زیرنویس) | Normal | B Nazanin Bold 12، وسطچین، بدون تورفتگی، Space before 6 / after 12؛ برای عنوان جدول نسخهای با Keep with next | متن اصلی |
| تصویر | Normal | وسطچین، بدون تورفتگی، Keep with next، Space before 12 | Caption |
| متن جدول | Normal | B Nazanin 12، Single، Space 0، بدون تورفتگی | خودش |
| Footnote Text | Normal | LTR، چپچین، Times 10 / B Nazanin 11، Single | خودش |
| Bibliography / منابع | Normal | Hanging indent 1cm، بدون تورفتگی خط اول، Space after 6 | خودش |
| عنوان بدون شماره | Heading 1 | Numbering: None | متن اصلی |
| TOC 1 / TOC 2 / TOC 3 | Normal | RTL، بدون تورفتگی خط اول؛ TOC 1 بولد؛ TOC 2 و 3 تورفتگی راست 0.8 و 1.6cm؛ Tab stop شمارهی صفحه با leader نقطه | — |
گام ۳: شمارهگذاری پیوندی
روی یک پاراگراف Heading 1 ← Multilevel List ← Define New Multilevel List ← More. سطح ۱: Link to Heading 1، قالب «فصل ۱» (متن «فصل » + شماره)، Number style: 1,2,3، Number alignment: Centered. سطح ۲: Link to Heading 2، Include level 1 + «-» + شماره → «۱-۱»؛ Follow number with: Space. سطح ۳ به همین ترتیب «۱-۱-۱». Legal style numbering خاموش. برای اینکه شمارهها فارسی نمایش داده شوند، Numeral = Context و پاراگراف RTL کافی است.
گام ۴: Sectionها و صفحات آغازین
- صفحهی عنوان را با Vertical alignment: Center بسازید (Page Setup ← Layout ← Apply to This section). Insert ← Quick Parts ← Document Property برای عنوان، نویسنده، استاد راهنما (Custom properties).
- Layout ← Breaks ← Section Next Page. صفحات تأییدیه/تقدیم.
- Section جدید: چکیده با Style «عنوان بدون شماره»؛ سپس فهرست مطالب (TOC سفارشی، سه سطح، Styleهای «عنوان بدون شماره» و «عنوان پیوست» در Options به سطح ۱)، فهرست جدولها (Table of Figures ← جدول)، فهرست شکلها. Page Number Format: الف، ب، پ… Start at الف.
- Section جدید (Odd Page اگر دورو): فصل ۱. Page Number Format: 1,2,3، Start at 1، Link to Previous خاموش برای Header و Footer.
- Section پایانی LTR برای چکیدهی انگلیسی.
گام ۵: سربرگ و پاورقی
Footer فصلها: شمارهی صفحه وسط (فیلد PAGE، فونت فارسی). Header فرد: { STYLEREF "Heading 1" } راستچین؛ زوج: { STYLEREF "Heading 2" }. Different First Page روشن تا صفحهی اول هر فصل سربرگ نداشته باشد. صفحات آغازین Footer با شمارهی حروفی و بدون Header.
گام ۶: Caption، ارجاع و منابع
Insert Caption ← New Label «شکل» و «جدول» و «رابطه» ← Numbering ← Include chapter number با Heading 1 و جداکننده «-». چند شکل و جدول نمونه بگذارید و با Cross-reference به آنها ارجاع دهید تا کاربر قالب الگو ببیند. References ← Style: IEEE یا APA و یک منبع نمونه + Bibliography با عنوان «منابع» (Style «عنوان بدون شماره»).
گام ۷: ذخیره بهعنوان قالب
متنهای نمونه را با راهنمای «[اینجا بنویسید]» جایگزین کنید، Ctrl+A ← F9، File ← Save As ← Word Template (.dotx) با نام «قالب پایاننامه». از این پس File ← New ← Personal.
نکتههایی که کمتر کسی میداند
- برای شمارههای فارسی در Captionها و TOC حتی روی سیستمهایی که Numeral روی Arabic است، فونت Complex script را روی فونتی بگذارید که ارقام لاتین را به شکل فارسی رسم میکند (خانوادهی «B» مثل B Nazanin این کار را میکند) — راهحل کلاسیک تایپیستها.
- Style Set و Theme را از تب Design با نام قالب ذخیره کنید تا در اکسل/پاورپوینت دفاعیه هم یکسان باشد.
- در Style Heading 1، Page break before را بگذارید اما Section break نگذارید؛ برای هر فصل Section لازم نیست، StyleRef سربرگ را زنده نگه میدارد.
- در قالب، Document Inspector را اجرا کنید تا اطلاعات نویسندهی شما با قالب به دیگران نرود.
- Restrict Editing ← Formatting restrictions ← فقط Styleهای قالب مجاز باشند: کاربران نمیتوانند قالببندی مستقیم بزنند و سند تا انتها تمیز میماند (بدون رمز هم میشود؛ فقط بازدارنده است).