داشبورد: یک صفحه، همه‌ی پاسخ‌ها
داشبورد خوب سه ویژگی دارد: در یک صفحه جا می‌شود، با یک کلیک فیلتر می‌شود و با یک Refresh تازه می‌شود. هیچ عددی در آن دستی تایپ نشده است. معماری‌ای که در عمل جواب می‌دهد سه لایه دارد:
| لایه | شیت | محتوا |
|---|---|---|
| داده | Data | Excel Table یا خروجی Power Query؛ هرگز برای گزارش دستکاری نمی‌شود |
| محاسبه | Calc | چند PivotTable کوچک، هر کدام برای یک نمودار یا کارت |
| نمایش | Dash | نمودارها، کارت‌های KPI و Slicerها؛ بدون داده‌ی خام |
گام‌ها
- از جدول tblSales یک Pivot در شیت Calc بسازید (فروش بر اساس سال-ماه شمسی). سه Pivot دیگر را با کپی همین Pivot و تغییر فیلدها بسازید: فروش هر استان، ده طرح پرفروش (Value Filters ← Top 10) و جمع کل برای کارت‌ها. کپی کردن تضمین می‌کند همه از یک Pivot Cache تغذیه شوند.
- از هر Pivot یک PivotChart بسازید و با Cut به شیت Dash ببرید. دکمه‌های خاکستری فیلد را پنهان کنید: PivotChart Analyze ← Field Buttons ← Hide All.
- روی یکی از Pivotها Insert Slicer برای استان، شانه و نماینده بزنید و Slicerها را به Dash ببرید.
- روی هر Slicer راست‌کلیک ← Report Connections و تیک همه‌ی Pivotها. حالا یک کلیک روی «کاشان» همه‌ی نمودارها و کارت‌ها را فیلتر می‌کند.
Timeline (فصل ۶) فقط تقویم میلادی می‌شناسد؛ برای فیلتر زمانی شمسی، یک Slicer روی ستون «سال-ماه شمسی» (مثل 1403-05) بسازید و تعداد ستون‌هایش را در Slicer ← Buttons ← Columns روی ۶ بگذارید تا شبیه تقویم شود.
کارت‌های KPI
فروش کل (میلیارد ریال):
=GETPIVOTDATA("Amount", Calc!$A$3) / 1E9
متن کارت:
="فروش: " & TEXT(GETPIVOTDATA("Amount", Calc!$A$3)/1E9, "#,##0.0") & " میلیارد ریال"
میانگین وزنی قیمت هر متر مربع:
=GETPIVOTDATA("Amount", Calc!$A$3) / GETPIVOTDATA("Area", Calc!$A$3)
درصد تحقق هدف (Target یک Named Range است):
=GETPIVOTDATA("Amount", Calc!$A$3) / Target - 1
قالب سفارشی سلول بالا:
[Color10]"▲ "0.0%;[Red]"▼ "0.0%کارت را با یک سلول ادغام‌نشده و فونت بزرگ بسازید (Center Across Selection به‌جای Merge) و زیرش یک Sparkline یا عدد ماه قبل بگذارید تا عدد تنها «بی‌زمینه» نباشد.
چیدمان
Gridlines را از View خاموش کنید، عرض همه‌ی ستون‌ها را کوچک و یکسان (مثلاً 2.5) بگذارید تا شیت شبیه کاغذ شطرنجی شود، و هنگام جابه‌جا کردن نمودار Alt را نگه دارید تا لبه‌ها به خطوط سلول بچسبند. در شیت RTL چشم از بالا-راست شروع می‌کند؛ مهم‌ترین کارت آن‌جاست.
نکته‌هایی که کمتر کسی می‌داند
- Pivotهایی که از دو منبع جدا ساخته شده‌اند در Report Connections دیده نمی‌شوند؛ راه‌حل این است که هر دو جدول را در Data Model بارگذاری، رابطه بدهید و Slicer را روی جدول بُعد مشترک (مثل نمایندگان) بسازید.
- با هر کلیک Slicer، Pivot عرض ستون‌ها را دوباره تنظیم می‌کند و چیدمان داشبورد می‌ریزد؛ PivotTable Options ← تیک Autofit column widths on update را بردارید.
- Slicer Settings ← Hide items with no data گزینه‌هایی را که با فیلتر Slicer دیگر بی‌داده شده‌اند پنهان می‌کند؛ Slicer آبشاری استان ← نماینده بدون هیچ فرمولی.
- برای کار کردن Slicer روی شیت قفل‌شده: Slicer ← Size and Properties ← Properties ← تیک Locked را بردارید و در Protect Sheet گزینه‌ی Use PivotTable & PivotChart را مجاز کنید.
- Paste Special ← Linked Picture (یا ابزار Camera در QAT) یک تصویر زنده از یک محدوده می‌سازد؛ جدول کوچکی با عرض ستون متفاوت را بدون به‌هم‌زدن شبکه‌ی داشبورد جا می‌دهد.