کار با Remote و GitHub

حالا که Git محلی را یاد گرفتیم، وقت آن است که به دنیای متصل برویم. در این فصل یاد می‌گیریم چطور با GitHub کار کنیم: ساخت ریپازیتوری، اتصال SSH، push، pull، fetch و مفاهیم remote.

Remote چیست؟

Remote نسخه‌ای از ریپازیتوری شماست که جای دیگری نگهداری می‌شود – معمولاً روی GitHub، GitLab یا یک سرور.

┌─────────────────┐         ┌──────────────────┐
│  Local Repo     │ ←────→  │  Remote Repo     │
│  (your computer)│         │  (GitHub server) │
└─────────────────┘         └──────────────────┘
        ↑
    git push / pull / fetch

یک پروژه می‌تواند چند remote داشته باشد. معمول‌ترین نام: origin

ساخت ریپازیتوری در GitHub

روش ۱: ابتدا در GitHub، سپس clone

1. به github.com بروید
2. روی + در بالا سمت چپ → New repository
3. Repository name: todo-app
4. توضیحات (اختیاری)
5. Public یا Private
6. تیک Add a README file را بزنید
7. Add .gitignore (Python، Node، …)
8. Choose a license (MIT متداول)
9. Create repository

# Clone روی سیستم خود
git clone https://github.com/USERNAME/todo-app.git
cd todo-app

# remote خودکار به نام origin اضافه می‌شود
git remote -v
# origin  https://github.com/USERNAME/todo-app.git (fetch)
# origin  https://github.com/USERNAME/todo-app.git (push)

روش ۲: اول local، بعد به GitHub

# شروع از پروژه local
mkdir my-project
cd my-project
git init
echo "# My Project" > README.md
git add .
git commit -m "Initial commit"

# در GitHub repo بسازید (بدون README و .gitignore - چون از قبل دارید)

# اضافه کردن remote
git remote add origin https://github.com/USERNAME/my-project.git

# تعیین branch اصلی
git branch -M main

# اولین push
git push -u origin main

احراز هویت با SSH Key

HTTPS هر بار password می‌خواهد. SSH key راحت‌تر و امن‌تر است:

۱. ساخت SSH key

# Linux/Mac/Git Bash در ویندوز
ssh-keygen -t ed25519 -C "you@example.com"

# اگر سیستم قدیمی است که ed25519 را پشتیبانی نمی‌کند:
ssh-keygen -t rsa -b 4096 -C "you@example.com"

# Enter file: (Enter بزنید برای پیش‌فرض ~/.ssh/id_ed25519)
# Enter passphrase: (می‌توانید خالی بگذارید یا رمز اضافی بدهید)

۲. افزودن کلید به ssh-agent

# شروع agent
eval "$(ssh-agent -s)"

# افزودن کلید
ssh-add ~/.ssh/id_ed25519

۳. کپی کلید عمومی

# Linux
cat ~/.ssh/id_ed25519.pub
# سپس copy کنید

# Mac
pbcopy < ~/.ssh/id_ed25519.pub

# Windows (Git Bash)
clip < ~/.ssh/id_ed25519.pub

۴. افزودن به GitHub

1. GitHub → Settings → SSH and GPG keys
2. New SSH key
3. Title: نام دستگاه (مثلاً “Work Laptop”)
4. Key: کلید عمومی را paste کنید
5. Add SSH key

۵. تست اتصال

ssh -T git@github.com
# Hi USERNAME! You've successfully authenticated, but GitHub does not provide shell access.

تغییر URL از HTTPS به SSH

# بررسی URL فعلی
git remote -v
# origin  https://github.com/USERNAME/repo.git

# تغییر به SSH
git remote set-url origin git@github.com:USERNAME/repo.git

# تأیید
git remote -v
# origin  git@github.com:USERNAME/repo.git

git clone – دانلود یک repository

# Clone از HTTPS
git clone https://github.com/django/django.git

# Clone از SSH
git clone git@github.com:django/django.git

# Clone با نام پوشه دیگر
git clone https://github.com/django/django.git my-django

# Clone فقط یک branch خاص
git clone --branch develop https://github.com/USER/repo.git

# Shallow clone (فقط commit‌های اخیر - برای پروژه‌های بزرگ)
git clone --depth 1 https://github.com/torvalds/linux.git

# Clone یک ریپو با همه submodule‌هایش
git clone --recurse-submodules https://github.com/USER/repo.git

دستورات Remote

# لیست remote‌ها
git remote
# origin

# با URL
git remote -v
# origin  git@github.com:USER/repo.git (fetch)
# origin  git@github.com:USER/repo.git (push)

# اطلاعات کامل یک remote
git remote show origin

# افزودن remote جدید
git remote add upstream https://github.com/ORIGINAL/repo.git

# تغییر URL
git remote set-url origin git@github.com:USER/new-repo.git

# تغییر نام
git remote rename origin github

# حذف remote
git remote remove upstream

git push – فرستادن به Remote

# push branch فعلی به remote
git push

# اگر branch محلی tracking نشده با remote (اولین push)
git push -u origin main
# -u یعنی: این branch را با origin/main link کن، تا دفعات بعدی فقط git push بزنیم

# push همه branch‌ها
git push --all

# push همه tag‌ها
git push --tags

# push با یک branch به branch دیگر در remote
git push origin local-branch:remote-branch-name

# حذف branch روی remote
git push origin --delete feature-old

# force push (خطرناک!)
git push --force
git push --force-with-lease           # کمی امن‌تر

git fetch vs git pull

این دو متفاوت‌اند. تفاوت را بدانید!

git fetch

تغییرات remote را فقط دانلود می‌کند، اما در branch محلی شما merge نمی‌کند:

git fetch origin
# تغییرات remote در origin/main می‌نشینند
# اما main محلی دست‌نخورده می‌ماند

# حالا می‌توانید چک کنید چه تغییری آمده
git log main..origin/main         # commit‌های جدید در remote
git diff main origin/main         # تغییرات
git log --oneline --graph --all   # نمایش گرافیکی

# اگر راضی بودید، merge کنید
git merge origin/main

git pull

git pull = git fetch + git merge (یا rebase) – یعنی دانلود + ادغام در یک قدم:

git pull origin main
# = git fetch origin && git merge origin/main

# با rebase به‌جای merge
git pull --rebase origin main

# تنظیم default
git config --global pull.rebase true        # همیشه rebase
git config --global pull.rebase false       # همیشه merge (default)
git config --global pull.ff only            # فقط fast-forward

Tracking Branches

وقتی git push -u می‌زنید، branch محلی به remote متصل می‌شود:

# بررسی tracking
git branch -vv
# * main      a3f4b2c [origin/main] Latest commit
#   feature   b2c3d4e [origin/feature: ahead 2] Add new feature

# ahead 2: شما 2 commit جلوتر از remote هستید
# behind 3: شما 3 commit عقب‌ترید
# diverged: هر دو طرف تغییرات جداگانه دارند

# تنظیم tracking
git branch --set-upstream-to=origin/main main
git branch -u origin/main

# حذف tracking
git branch --unset-upstream

جریان کاری روزمره

# 1. شروع روز - گرفتن آخرین تغییرات
git switch main
git pull

# 2. ساخت branch جدید
git switch -c feature/add-search

# 3. کار + commit
echo "..." > search.py
git add .
git commit -m "feat: add search functionality"

# 4. push به remote (اولین بار)
git push -u origin feature/add-search

# 5. ادامه کار - commit‌های بعدی
git add .
git commit -m "fix: handle empty search query"
git push                            # حالا فقط git push کافی است

# 6. در GitHub: Pull Request باز کنید (فصل بعد)

Conflict هنگام pull

git pull origin main
# Auto-merging app.py
# CONFLICT (content): Merge conflict in app.py

# 1. حل conflict (مثل فصل قبل)
nano app.py

# 2. add و commit
git add app.py
git commit                          # پیام merge آماده می‌شود

# 3. push
git push

گزینه: rebase به‌جای merge

git pull --rebase origin main

# اگر conflict شد:
# 1. حل کنید
git add resolved-file.py

# 2. ادامه rebase
git rebase --continue

# یا لغو
git rebase --abort

Protected Branches

در GitHub می‌توانید branch‌های مهم را محافظت کنید (Settings → Branches):

• Require pull request before merging: نمی‌توان مستقیم push کرد
• Require approvals: حداقل N نفر تأیید کنند
• Require status checks: تست‌ها قبول شوند
• Require signed commits
• Require linear history: نه merge commit
• Restrict who can push

مثال کامل: همکاری روی پروژه

# --- روز اول ---
# 1. Clone پروژه تیم
git clone git@github.com:team/project.git
cd project

# 2. ساخت branch فیچر
git switch -c feature/user-profile

# 3. توسعه
# ...
git add .
git commit -m "feat: add user profile page"
git push -u origin feature/user-profile

# 4. در GitHub: Pull Request باز کنید
# 5. منتظر review

# --- روز دوم - تغییرات review ---
# اعمال feedback
git add .
git commit -m "fix: address review comments"
git push

# --- روز سوم - main تغییر کرده ---
# همگام‌سازی
git switch main
git pull
git switch feature/user-profile
git merge main                       # یا git rebase main
# (حل conflict اگر هست)
git push

# --- بعد از merge شدن PR ---
git switch main
git pull
git branch -d feature/user-profile          # حذف local
git push origin --delete feature/user-profile  # حذف remote (یا GitHub خودکار حذف می‌کند)

چند Remote

سناریو: شما fork یک پروژه را clone کرده‌اید و می‌خواهید با اصلی هم sync باشید:

# Clone از fork خود
git clone git@github.com:YOUR-USERNAME/django.git
cd django

# remote اصلی پروژه را اضافه کنید (به عنوان upstream)
git remote add upstream https://github.com/django/django.git

git remote -v
# origin    git@github.com:YOUR-USERNAME/django.git (fetch)
# origin    git@github.com:YOUR-USERNAME/django.git (push)
# upstream  https://github.com/django/django.git    (fetch)
# upstream  https://github.com/django/django.git    (push)

# گرفتن تغییرات از اصلی
git fetch upstream
git switch main
git merge upstream/main           # یا git rebase upstream/main
git push origin main              # به‌روز کردن fork شما

بهترین شیوه‌ها

• SSH به‌جای HTTPS (راحت‌تر، امن‌تر)
• قبل از شروع کار: git pull
• قبل از push: یک git pull دیگر برای جلوگیری از conflict
• هرگز روی main کسی دیگر force-push نکنید
• --force-with-lease به‌جای --force
• main را protected کنید در پروژه‌های تیمی
• commit‌ها را زود push کنید (backup در GitHub)
• secrets را push نکنید! (.env در .gitignore)
• اگر اشتباهاً secret push شد: rotate کنید + git filter-branch یا BFG

جمع‌بندی

• Remote نسخه‌ای از repo روی سرور است
• SSH key برای احراز هویت بهتر از HTTPS
• git clone: کپی یک repo از remote
• git push: ارسال commit‌ها
• git fetch: دانلود + بدون merge
• git pull: fetch + merge
• Tracking branch: link بین local و remote
• Protected branches: امنیت در پروژه‌های تیمی
• چند remote: برای fork و upstream

در فصل بعد، Fork و Pull Request – راه استاندارد همکاری در پروژه‌های open-source.