🎯 فصل ۳: ویوها و URLها

ویوها قلب اپلیکیشن جنگو هستن. اینجا منطق برنامه‌ت رو می‌نویسی.

📦 Function-Based Views (FBV)

ساده‌ترین نوع ویو، تابعی هست که یک request می‌گیره و یک HttpResponse برمی‌گردونه.

from django.shortcuts import render, get_object_or_404
from django.http import HttpResponse, JsonResponse
from .models import Product

# ساده‌ترین ویو
def home(request):
    return HttpResponse("به فروشگاه ما خوش آمدید!")

# ویو با Template
def product_list(request):
    products = Product.objects.filter(is_active=True)
    return render(request, 'products/list.html', {
        'products': products,
        'title': 'لیست محصولات'
    })

# ویو با پارامتر
def product_detail(request, product_id):
    product = get_object_or_404(Product, id=product_id)
    return render(request, 'products/detail.html', {'product': product})

# برگردوندن JSON
def product_json(request, product_id):
    product = get_object_or_404(Product, id=product_id)
    return JsonResponse({
        'id': product.id,
        'name': product.name,
        'price': str(product.price)
    })

🏛️ Class-Based Views (CBV)

ویوهای کلاس‌محور برای کارهای تکراری بسیار مناسب‌اند. جنگو ویوهای آماده‌ای داره که کارت رو ساده می‌کنن.

ویوهای ژنریک پرکاربرد

مقایسه FBV و CBV

def product_list(request):
    products = Product.objects.all()
    return render(request, 'products/list.html', {
        'products': products
    })

from django.views.generic import ListView

class ProductListView(ListView):
    model = Product
    template_name = 'products/list.html'
    context_object_name = 'products'

مثال کامل CBV

from django.views.generic import ListView, DetailView, CreateView, UpdateView, DeleteView
from django.urls import reverse_lazy
from .models import Product

class ProductListView(ListView):
    model = Product
    template_name = 'products/list.html'
    context_object_name = 'products'
    paginate_by = 10  # صفحه‌بندی خودکار!
    
    def get_queryset(self):
        # فقط محصولات فعال
        return Product.objects.filter(is_active=True).order_by('-created_at')
    
    def get_context_data(self, **kwargs):
        context = super().get_context_data(**kwargs)
        context['page_title'] = 'لیست محصولات'
        return context

class ProductDetailView(DetailView):
    model = Product
    template_name = 'products/detail.html'
    context_object_name = 'product'

class ProductCreateView(CreateView):
    model = Product
    fields = ['name', 'description', 'price', 'stock']
    template_name = 'products/form.html'
    success_url = reverse_lazy('product_list')

class ProductUpdateView(UpdateView):
    model = Product
    fields = ['name', 'description', 'price', 'stock']
    template_name = 'products/form.html'
    success_url = reverse_lazy('product_list')

class ProductDeleteView(DeleteView):
    model = Product
    template_name = 'products/confirm_delete.html'
    success_url = reverse_lazy('product_list')

🛣️ URL Routing

الان وقتشه که این ویوها رو به URL‌ها وصل کنیم.

from django.urls import path
from . import views

app_name = 'products'  # برای namespace

urlpatterns = [
    # FBV
    path('', views.product_list, name='list'),
    path('product/<int:product_id>/', views.product_detail, name='detail'),
    
    # CBV - متد as_view() مهمه
    path('all/', views.ProductListView.as_view(), name='all'),
    path('detail/<int:pk>/', views.ProductDetailView.as_view(), name='detail_cbv'),
    path('create/', views.ProductCreateView.as_view(), name='create'),
    path('update/<int:pk>/', views.ProductUpdateView.as_view(), name='update'),
    path('delete/<int:pk>/', views.ProductDeleteView.as_view(), name='delete'),
]

📌 پارامترهای URL

سه نوع converter پرکاربرد در URL‌ها داریم:

urlpatterns = [
    path('product/<int:product_id>/', views.product_detail),
    path('category/<slug:category_slug>/', views.category_view),
    path('search/<str:keyword>/', views.search),
    path('archive/<int:year>/<int:month>/', views.archive),
]

def product_detail(request, product_id):  # نام پارامتر باید با URL یکی باشه
    product = get_object_or_404(Product, id=product_id)
    return render(request, 'products/detail.html', {'product': product})

def archive(request, year, month):
    products = Product.objects.filter(
        created_at__year=year,
        created_at__month=month
    )
    return render(request, 'products/archive.html', {
        'products': products,
        'year': year,
        'month': month
    })

Query String (پارامترهای GET)

برای پارامترهای اختیاری مثل ?page=2&sort=price:

def search(request):
    # دریافت پارامتر از query string
    query = request.GET.get('q', '')  # مقدار پیش‌فرض خالی
    sort = request.GET.get('sort', '-created_at')
    page = request.GET.get('page', 1)
    
    products = Product.objects.filter(name__icontains=query).order_by(sort)
    
    return render(request, 'products/search.html', {
        'products': products,
        'query': query
    })

# URL درخواست: /search/?q=فرش&sort=price&page=2

🔄 ریدایرکت و Reverse

ریدایرکت کردن

from django.shortcuts import redirect

def add_to_cart(request, product_id):
    # ... منطق اضافه کردن به سبد ...
    
    # روش ۱: با نام URL
    return redirect('products:list')
    
    # روش ۲: با URL مستقیم
    return redirect('/products/')
    
    # روش ۳: با آبجکت (اگه get_absolute_url داشته باشه)
    return redirect(product)

Reverse – تولید URL از نام

from django.urls import reverse

# تولید URL از روی نام
url = reverse('products:detail', args=[5])
# نتیجه: '/products/product/5/'

url = reverse('products:archive', kwargs={'year': 1403, 'month': 6})
# نتیجه: '/products/archive/1403/6/'

get_absolute_url در مدل

from django.urls import reverse

class Product(models.Model):
    name = models.CharField(max_length=200)
    
    def get_absolute_url(self):
        return reverse('products:detail', args=[self.id])

# حالا توی template:
# <a href="{{ product.get_absolute_url }}">{{ product.name }}</a>

📨 روش‌های HTTP

وب با چند روش (HTTP Method) کار می‌کنه:

def contact(request):
    if request.method == 'POST':
        # کاربر فرم رو ارسال کرده
        name = request.POST.get('name')
        email = request.POST.get('email')
        message = request.POST.get('message')
        
        # ذخیره یا ارسال ایمیل
        # ...
        
        return redirect('contact_success')
    
    # درخواست GET - نمایش فرم خالی
    return render(request, 'contact.html')

🎯 مثال‌های واقعی

from django.shortcuts import render

def about(request):
    context = {
        'company_name': 'ICSD',
        'founded_year': 1399,
        'team_size': 12,
    }
    return render(request, 'about.html', context)

from django.shortcuts import render
from django.core.paginator import Paginator
from .models import Product, Category

def product_list(request):
    products = Product.objects.filter(is_active=True)
    
    # فیلتر بر اساس دسته
    category_id = request.GET.get('category')
    if category_id:
        products = products.filter(category_id=category_id)
    
    # جستجو
    query = request.GET.get('q')
    if query:
        products = products.filter(name__icontains=query)
    
    # مرتب‌سازی
    sort = request.GET.get('sort', '-created_at')
    products = products.order_by(sort)
    
    # صفحه‌بندی - 12 محصول در هر صفحه
    paginator = Paginator(products, 12)
    page_number = request.GET.get('page', 1)
    page_obj = paginator.get_page(page_number)
    
    context = {
        'page_obj': page_obj,
        'categories': Category.objects.all(),
        'current_category': category_id,
        'query': query,
    }
    return render(request, 'products/list.html', context)

from django.http import JsonResponse
from django.views.decorators.http import require_POST
from django.contrib.auth.decorators import login_required
from products.models import Product
from .models import CartItem

@login_required
@require_POST  # فقط POST قابل قبوله
def add_to_cart(request):
    try:
        product_id = request.POST.get('product_id')
        quantity = int(request.POST.get('quantity', 1))
        
        product = Product.objects.get(id=product_id)
        
        # اگه موجودی کافی نیست
        if product.stock < quantity:
            return JsonResponse({
                'success': False,
                'message': 'موجودی کافی نیست'
            }, status=400)
        
        # اضافه یا به‌روزرسانی
        cart_item, created = CartItem.objects.get_or_create(
            user=request.user,
            product=product,
            defaults={'quantity': quantity}
        )
        
        if not created:
            cart_item.quantity += quantity
            cart_item.save()
        
        # تعداد کل آیتم‌های سبد
        total_items = CartItem.objects.filter(
            user=request.user
        ).count()
        
        return JsonResponse({
            'success': True,
            'message': 'محصول به سبد اضافه شد',
            'total_items': total_items
        })
        
    except Product.DoesNotExist:
        return JsonResponse({
            'success': False,
            'message': 'محصول یافت نشد'
        }, status=404)
    except Exception as e:
        return JsonResponse({
            'success': False,
            'message': str(e)
        }, status=500)

📝 تمرین‌ها