فصل دوم: ساختارهای کنترلی در الگوریتم

ساختار ترتیبی (Sequential)

ساده‌ترین شکل اجرای الگوریتم

ساختار ترتیبی به این معناست که دستورات دقیقاً به همان ترتیبی که نوشته شده‌اند، یکی پس از دیگری اجرا می‌شوند، بدون هیچ پرش یا تصمیم‌گیری. هر الگوریتمی که دیدیم (مانند مثال جمع دو عدد در درس قبل)، نمونه‌ای از ساختار ترتیبی بود.

مثالی دیگر: الگوریتمی برای محاسبه‌ی مساحت یک مستطیل:

  1. شروع
  2. دریافت طول مستطیل
  3. دریافت عرض مستطیل
  4. مساحت = طول × عرض
  5. نمایش مساحت
  6. پایان

در ساختار ترتیبی، تغییر ترتیب دستورات معمولاً نتیجه را عوض می‌کند یا حتی باعث بروز خطا می‌شود؛ برای مثال اگر مساحت را پیش از دریافت طول و عرض محاسبه کنیم، الگوریتم معنا نخواهد داشت. به همین دلیل توجه به توالی درست مراحل، حتی در ساده‌ترین الگوریتم‌ها، اهمیت زیادی دارد.

هرچند ساختار ترتیبی ساده به نظر می‌رسد، اما پایه‌ی تمام الگوریتم‌های پیچیده‌تر است؛ ساختارهای شرطی و تکرار که در ادامه می‌بینیم، در واقع روش‌هایی برای کنترل این توالی طبیعی هستند.

نکته‌ی مهم دیگر این است که در ساختار ترتیبی، هر دستور دقیقاً یک بار اجرا می‌شود و هیچ مسیر جایگزینی وجود ندارد؛ برخلاف ساختار شرطی که در آن بسته به یک تصمیم، فقط یکی از چند مسیر ممکن طی می‌شود، یا ساختار تکرار که در آن یک بخش از الگوریتم بارها اجرا می‌شود. به همین دلیل، وقتی می‌خواهید یک الگوریتم جدید طراحی کنید، منطقی است ابتدا نسخه‌ی ترتیبی و ساده‌ی آن را روی کاغذ بنویسید و سپس بررسی کنید کدام بخش‌ها نیاز به تصمیم‌گیری یا تکرار دارند.

برای ذخیره‌ی پیشرفت و شرکت در آزمون، وارد شوید — رایگان است.