دیاکو

دیاکو (Diaco MES) یک راهکار جامع، مدرن و هوشمند برای مدیریت اجرای تولید (MES) است که به طور اختصاصی توسط شرکت توسعه هوشمند فرش ایرانیان (مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه کاشان) طراحی شده است. این سیستم با هدف رفع چالش‌های پیچیده در صنعت نساجی و ریسندگی پیاده‌سازی شده و به عنوان یک پل ارتباطی دیجیتال، شکاف میان گزارش‌های دستی کف کارگاه و تصمیمات استراتژیک مدیریتی را پر می‌کند. هدف نهایی دیاکو، تبدیل واحدهای صنعتی سنتی به کارخانه‌های هوشمند مبتنی بر داده است.

جزئیات عملیاتی و قابلیت‌های کلیدی این سامانه هوشمند ارائه می‌شود:

چرا کسب‌وکارهای نساجی به سامانه دیاکو نیاز دارند؟
در بسیاری از کارخانجات ریسندگی سنتی، ثبت اطلاعات به صورت دستی و پراکنده انجام می‌شود که پیامد آن عدم شفافیت، خطای انسانی بالا و دشواری در ردیابی مشکلات کیفی است. سامانه دیاکو با اهداف زیر این چالش‌ها را مرتفع می‌سازد:

• ردیابی کامل محصول: نظارت دقیق از لحظه ورود الیاف خام به انبار تا تولید نخ نهایی.
• کاهش ضایعات و هزینه‌ها: شناسایی گلوگاه‌های تولید و جلوگیری از هدررفت منابع.
• افزایش بهره‌وری: جایگزینی تصمیم‌گیری‌های حدسی با تحلیل‌های واقعی و داده‌محور.

جریان تولید و سیستم ردیابی هوشمند (Batching)
دیاکو تمامی مراحل زنجیره ارزش تولید نخ را به صورت یکپارچه پوشش می‌دهد. این مسیر شامل ایستگاه‌های زیر است:

• انبار الیاف خام  حلاجی  کاردینگ  پاساژ (کشش)  فینیشر  رینگ (Spinning)  انبار محصول نهایی

مدیریت هوشمند بچ‌های تولیدی
قلب تپنده ردیابی در دیاکو، سیستم شماره‌گذاری بچ (Batch) است. به هر محموله تولیدی یک شناسنامه یکتا اختصاص می‌یابد که امکان جستجوی تاریخچه دقیق محصول را در تمامی مراحل فراهم می‌کند.
ثبت روابط چند-به-یک: در مرحله بحرانی پاساژ، دیاکو ترکیب چندین فتیله را ثبت می‌کند. این قابلیت به مدیران اجازه می‌دهد در صورت بروز مشکل کیفی در نخ نهایی، دقیقاً ردیابی کنند که محصول در کدام شیفت و از کدام محموله الیاف ساخته شده است.

معماری فنی و رابط کاربری چندگانه
این سیستم بر پایه جدیدترین فناوری‌های دنیای نرم‌افزار توسعه یافته است تا پایداری و امنیت داده‌ها را تضمین کند:

• رابط کاربری دوجانبه:
• پنل وب مدیریتی: جهت نظارت کلان، گزارش‌گیری و امور اداری.
• رابط کاربری تبلت: طراحی شده برای اپراتورهای کف کارگاه با دکمه‌های بزرگ و فرم‌های ساده جهت ثبت داده‌ها در کمتر از ۳۰ ثانیه.
• بومی‌سازی کامل: استفاده از تقویم جلالی (شمسی) و فونت‌های استاندارد فارسی برای سهولت کاربری.

ماژول‌های عملیاتی و داشبوردهای مدیریتی
دیاکو فراتر از یک ثبت‌کننده داده، یک ابزار تحلیلی است:

• مدیریت نگهداری و تعمیرات (PM): هشدار خودکار برای سرویس‌های دوره‌ای و ثبت لاگ تعویض قطعات حساس (مانند شیطانک).
• محاسبه شاخص راندمان (OEE): تحلیل دقیق راندمان کلی تجهیزات بر اساس زمان‌های فعالیت و دلایل توقف (فنی، برقی، انسانی).
• کتابخانه رنگ و شید: مدیریت فرمول‌های رنگرزی (Recipe) و آرشیو تاییدیه نمونه‌های رنگی مشتریان.
• مدیریت انبار مواد اولیه: کنترل موجودی الیاف و مواد شیمیایی با رویکرد FIFO و صدور هشدارهای کمبود کالا.

سطوح دسترسی و امنیت اطلاعات
برای حفظ انضباط کاری، دسترسی‌ها در ۵ سطح تعریف شده‌اند: مدیر سیستم، مدیر تولید، سرپرست، اپراتور و ناظر.
قانون طلایی دیاکو: محدودیت ثبت اطلاعات بر اساس شیفت کاری. اپراتورها تنها در ساعات شیفت خود مجاز به ورود داده هستند تا از تداخل آماری جلوگیری شود.

آینده‌نگری: نقشه راه و هوش مصنوعی
دیاکو یک پروژه پویاست. در نسخه‌های فعلی، تمامی جداول دارای فیلد Metadata (JSON) هستند تا زیرساخت لازم برای استقرار هوش مصنوعی مهیا باشد. اهداف آتی این پروژه شامل موارد زیر است:

• نگهداری پیش‌بینانه (Predictive Maintenance): پیش‌بینی زمان خرابی قطعات پیش از وقوع حادثه.
• بهینه‌سازی فرآیند: پیشنهاد بهترین پارامترهای سرعت و کشش برای دستیابی به بالاترین کیفیت و کمترین ضایعات.

نتیجه‌گیری:

• دیاکو
• تنها یک نرم‌افزار نیست، بلکه یک ابزار مدیریتی استراتژیک است. موفقیت این سامانه در گرو مشارکت دقیق تمامی ارکان سازمان، از مدیران ارشد تا اپراتورهای خط تولید، برای رسیدن به بهره‌وری حداکثری است.